Luidsprekers aansluiten is eenvoudig – je hebt alleen een tweeaderige kabel nodig tussen je versterker en elke luidspreker. Vroeger gebruikten mensen hiervoor van alles, van beldraad tot massieve "kookkabel" voor netstroom. En ja, met al deze opties kun je een elektrische verbinding maken – maar in deze gids leggen we uit hoe de kwaliteit van de kabel die je gebruikt het geluid van je luidsprekers beïnvloedt en laten we zien hoe je je luidsprekers aansluit voor de beste prestaties, van het kiezen van de juiste kabel tot het correct aansluiten ervan. De verbindingen in je systeem zijn immers net zo belangrijk als de componenten zelf.
De basisprincipes van luidsprekerbekabeling begrijpen
Alles aan een luidsprekerkabel kan het geluid van je systeem beïnvloeden, van het type geleidend materiaal tot de dikte ervan (of draaddoorsnede), en van het isolatiemateriaal rond de geleider tot de opbouw van de geleiders binnen die isolatie, van massieve ontwerpen met één ader tot in elkaar gedraaide bundels.
Alle luidsprekerkabels hebben nadelen, omdat er signaal verloren gaat tijdens de overdracht van versterker naar luidsprekers. Hoe langer de kabel, hoe groter het verlies, aangezien de weerstand van de kabel een deel van die kostbare elektrische energie omzet in warmte. De juiste kabel kiezen draait er dus om die verliezen te beperken en zoveel mogelijk signaal bij de luidsprekers te krijgen.
Maak je niet te druk om superdikke high-endkabels die door de kamer slingeren, want een kabel van goede kwaliteit met een redelijke draaddoorsnede is meer dan voldoende, zelfs voor vrij lange afstanden tussen versterker en luidsprekers.
De juiste luidsprekerkabel kiezen
In de wereld van luidsprekerkabels doen veel mythes en pseudowetenschappelijke verhalen de ronde, met buitensporige claims over exotische materialen en kabelconstructies. Maar veel belangrijker is dat je de juiste kabel kiest voor de toepassing waarvoor je hem gaat gebruiken.
Heel dunne draad is bijvoorbeeld misschien makkelijker weg te werken, maar bij langere afstanden gaat er meer signaal verloren dan bij dikkere uitvoeringen. Dunnere draad is daarom het meest geschikt voor achtergrondmuziek, waarbij je luidsprekers mogelijk op enige afstand van je versterker staan en je bereid bent iets aan geluidsgetrouwheid in te leveren. Voor je hoofdopstelling in je luisterkamer, of gewoon in de woonkamer, geeft een dikkere kabel die voor audio is ontworpen de beste resultaten – kies geleiders met een doorsnede van minimaal 2,5 mm2.
Voor langere afstanden van meer dan ongeveer 5 m kan een robuustere kabel met meerdere geleiders – of meerdere bundels geleiders voor een grotere doorsnede – de voorkeur hebben om verliezen te beperken. Vervolgens moet je beslissen of je bereid bent te investeren in de extra kosten van zulke kabels, vooral bij langere afstanden tussen versterker en luidsprekers.
Houd er ook rekening mee dat je kabels van dezelfde lengte moet gebruiken, zelfs als één luidspreker dichter bij de versterker staat. Zo blijft het "kabeleffect" voor elk kanaal gelijk, ook als dat betekent dat je de extra kabel losjes – nooit strak opgerold – achter één luidspreker of je versterker moet leggen.
Het kan zijn dat een versterkerfabrikant voor zijn producten een minimale kabellengte voorschrijft of het gebruik van kabels met exotische materialen of constructies afraadt. Mogelijk is de versterker ontworpen met minimale beveiliging of voor een bepaalde kabel-/luidsprekerimpedantie. Gelukkig zijn zulke versterkers tegenwoordig zeldzaam, waardoor elke goed geconstrueerde luidsprekerkabel uitstekend werkt.
Luidsprekers aansluiten op versterkers
Bij het aansluiten van luidsprekerkabels zijn er twee belangrijke aandachtspunten: de polariteit van de aansluiting moet kloppen en de verbinding tussen kabel en aansluitingen moet schoon, stevig en duurzaam zijn.
Polariteit is essentieel – de meeste kabels zijn rood en zwart gecodeerd of op een andere manier gemarkeerd, zoals met een ribbel in de isolatie van één geleider, zodat je de geleiders aan beide uiteinden van de kabel kunt herkennen. Zo werken beide luidsprekers op dezelfde manier: als je de polariteit bij één luidspreker omdraait, richt je geen schade aan, maar doordat de luidsprekers met een tegengestelde polariteit werken, verdwijnen de ruimtelijkheid, details en allerlei andere hi-fi-kwaliteiten uit het geluid.
Dus rood op rood en zwart op zwart: de eenvoudigste manier om dit te garanderen is door kleurgecodeerde connectoren aan de uiteinden van de kabels te gebruiken voor de aansluiting op de versterker en luidsprekers. Welk type connector je nodig hebt, hangt af van de aansluitingen waarop je hem aansluit. Dit zijn de meest voorkomende connectortypen:
Banaanstekkers – Dit is het meest voorkomende connectortype en het eenvoudigst in gebruik. Je steekt ze simpelweg in de aansluitingen en je bent klaar.
Vorkconnectoren – Ook deze connectoren met platte vork zijn snel en eenvoudig te gebruiken. Plaats ze gewoon aan de basis van de luidsprekeraansluitingen en draai ze vast.
Blank draad – Als je geen banaanstekkers of vorkconnectoren kunt of wilt gebruiken, kun je simpelweg het uiteinde van de luidsprekerkabels strippen en de blootliggende draad aansluiten. Blank draad gebruik je doorgaans bij componenten met veerbelaste aansluitingen.
GOLDEN BANANA PLUGS
Hoogwaardige vergulde banaanstekkers met een kenmerkende behuizing met houtnerf.
Maar moet je blanke draadaansluitingen gebruiken? In theorie hebben ze een voordeel, omdat er een directe verbinding is tussen kabel en aansluiting, zonder connector "ertussen". Praktisch gezien is er echter kans op onbedoelde kortsluiting door losse draadvezels en zullen blanke draden, vooral koper, na verloop van tijd oxideren, wat de verbinding beïnvloedt.
Er zijn manieren om dit laatste effect te ondervangen, bijvoorbeeld door langere luidsprekerkabels te gebruiken en deze elke zes maanden of zo enkele centimeters terug te strippen om de verkleurde blanke uiteinden te verwijderen. Een betere oplossing is echter om je leverancier de kabels voor je te laten samenstellen en afwerken, door de stekkers op de uiteinden van de geleiders te krimpen, solderen of – in enkele gevallen – lassen. Zo ben je verzekerd van een veilige en duurzame verbinding waar je jarenlang plezier van hebt.
Dat geldt vooral bij het bi-wiren of bi-ampen van luidsprekers, nadat je eerst de bruggen op het aansluitpaneel hebt verwijderd om de twee filtersecties van elkaar te scheiden. Professioneel afgemonteerde kabels kunnen worden gelabeld met 'HF+', 'LF-' enzovoort, wat het aansluiten veel eenvoudiger maakt. Vieraderige luidsprekerkabels zijn speciaal hiervoor verkrijgbaar, zodat je met slechts één kabeltraject van je systeem naar de luidspreker kunt bi-wiren of bi-ampen en alles netjes houdt. Voor meer informatie over bi-amping, bekijk onze gids voor bi-amping van luidsprekers.
Hier zijn een paar manieren om ervoor te zorgen dat je aansluitingen stevig zijn en het signaalverlies minimaal blijft:
Draai de aansluitingen op de luidsprekers en versterker vast, beweeg vervolgens de kabel heen en weer en draai opnieuw vast. Doe dit drie keer en herhaal het na elke zes maanden gebruik, omdat aansluitingen na verloop van tijd kunnen losraken.
Gebruik elke zes maanden contactreiniger voor je stekkers en aansluitingen.
VERGULDE BI-WIRE LINKS
Creëer een solide verbinding tussen je luidsprekeraansluitingen met deze hoogwaardige vergulde vorkconnectoren.
Problemen met luidsprekerbekabeling oplossen
Sluit luidsprekerkabels altijd aan terwijl je versterker is uitgeschakeld: luidsprekerkabels kun je veilig hanteren, maar er bestaat altijd een risico dat stekkers elkaar raken tijdens het aansluiten op je luidsprekers. Dit kan het beveiligingscircuit van de versterker activeren of interne zekeringen doen doorslaan.
Controleer alle aansluitingen voordat je de versterker inschakelt, vooral wanneer je complexere bi-wire-/bi-ampconfiguraties gebruikt.
Als je versterker tijdens het afspelen van muziek uitschakelt, controleer dan op kortsluiting doordat stekkers elkaar raken of, bij gebruik van blanke draad, losse draadvezels die de behuizing van de versterker raken.
Hoor je gekraak of vervorming, vooral tijdens luide passages in muziek, controleer dan op losse verbindingen. Trillingen maken geluid, maar kunnen ook verbindingen losmaken.
Ontdek hoogwaardige DALI-luidsprekers
DALI biedt een breed assortiment luidsprekers, van compacte boekenplankluidsprekers en vloerstaande luidsprekers tot discrete luidsprekeroplossingen voor maatwerkinstallaties. Elke DALI-luidspreker is ontworpen voor een stabiele impedantie over het volledige frequentiebereik en bij elk niveau. Daardoor hoef je geen exotische kabeloplossingen te zoeken om van fantastisch hi-fi-geluid te genieten.