Podłączenie głośników jest proste – potrzebujesz jedynie dwużyłowego kabla między wzmacniaczem a każdym głośnikiem. W przeszłości stosowano do tego celu wszystko – od przewodów dzwonkowych po jednożyłowe przewody instalacyjne do kuchenek. I tak, każdy z nich zapewni połączenie elektryczne – ale w tym przewodniku wyjaśnimy, jak jakość użytego kabla wpływa na brzmienie głośników, oraz pokażemy, jak podłączyć głośniki, aby uzyskać najlepszą wydajność: od wyboru właściwego kabla po jego prawidłowe podłączenie. W końcu połączenia w systemie są równie ważne jak same komponenty.
Podstawy okablowania głośników
Na brzmienie systemu może wpływać każdy element kabla głośnikowego: od rodzaju materiału przewodnika po jego grubość (przekrój), od materiału izolacji pokrywającej przewodnik po układ przewodników wewnątrz tej osłony – od konstrukcji z pojedynczą litą żyłą po skręcone wiązki przewodników.
Wszystkie kable głośnikowe mają swoje ograniczenia, ponieważ podczas przesyłania sygnału ze wzmacniacza do głośników część sygnału zostaje utracona, a im dłuższy kabel, tym większe straty. Wynika to z faktu, że rezystancja kabla zamienia część tej cennej energii elektrycznej w ciepło. Wybór odpowiedniego kabla polega więc na ograniczeniu tych strat i przesłaniu do głośników jak największej ilości sygnału.
Nie przywiązuj zbyt dużej wagi do bardzo grubych kabli high-end wijących się po pokoju – dobrej jakości kabel o rozsądnym przekroju będzie w zupełności wystarczający, nawet przy dość długich połączeniach między wzmacniaczem a głośnikami.
Wybór odpowiedniego kabla głośnikowego
W świecie kabli głośnikowych nie brakuje mitów i pseudonauki, a egzotycznym materiałom oraz konstrukcjom kabli przypisuje się niezwykłe właściwości. Znacznie ważniejsze jest jednak dobranie odpowiedniego kabla do zastosowania, w którym będzie używany.
Na przykład bardzo cienki przewód może być łatwiejszy do ukrycia, ale przy dłuższych odcinkach straci więcej sygnału niż grubsza konstrukcja. Cieńszy przewód najlepiej sprawdzi się więc w systemach do odsłuchu tła, gdzie głośniki mogą znajdować się w pewnej odległości od wzmacniacza i akceptujesz niewielką utratę wierności brzmienia. W głównym systemie w pokoju odsłuchowym, a nawet po prostu w salonie, najlepsze rezultaty zapewni grubszy kabel przeznaczony do zastosowań audio – szukaj przewodników o przekroju co najmniej 2,5 mm2.
Przy dłuższych odcinkach, powyżej około 5 m, warto rozważyć solidniejszy kabel wielożyłowy (lub z wieloma wiązkami przewodników dla większego przekroju), aby zminimalizować straty. Następnie trzeba zdecydować, czy dodatkowy koszt takich kabli, szczególnie przy dłuższych połączeniach między wzmacniaczem a głośnikami, jest inwestycją, na którą chcesz się zdecydować.
Pamiętaj też, aby używać kabli o tej samej długości, nawet jeśli jeden głośnik znajduje się bliżej wzmacniacza. Zapewnia to taki sam 'wpływ kabla' w każdym kanale, nawet jeśli oznacza to luźne ułożenie nadmiarowego kabla – nigdy ciasne zwijanie go w krąg – za jednym z głośników lub wzmacniaczem.
Może się zdarzyć, że producent wzmacniacza określa minimalną długość kabla dla swoich produktów lub odradza stosowanie kabli wykonanych z egzotycznych materiałów albo o nietypowej konstrukcji. Może to wynikać z konstrukcji wzmacniacza z ograniczonymi zabezpieczeniami lub z określonej impedancji kabla i głośników. Na szczęście takie wzmacniacze są dziś rzadkością, co oznacza, że każdy dobrze wykonany kabel głośnikowy będzie działał doskonale.
Podłączanie głośników do wzmacniaczy
Przy podłączaniu kabli głośnikowych należy zwrócić uwagę na dwie główne kwestie – zachowanie prawidłowej polaryzacji połączenia oraz zapewnienie czystego, solidnego i trwałego styku między kablem a zaciskami.
Polaryzacja ma kluczowe znaczenie – większość kabli jest oznaczona kolorami czerwonym i czarnym albo w inny sposób, na przykład żebrowaniem izolacji jednej z żył, co pozwala rozpoznać przewodniki na obu końcach kabla. Dzięki temu oba głośniki będą pracować w taki sam sposób. Odwrócenie polaryzacji w jednym głośniku nie spowoduje uszkodzeń, ale praca głośników w przeciwnej polaryzacji zniszczy scenę dźwiękową, szczegółowość i wiele innych walorów hi-fi.
Dlatego czerwony do czerwonego, a czarny do czarnego. Najłatwiej zapewnić to, stosując oznaczone kolorami złącza na końcach kabli podłączanych do wzmacniacza i głośników. Rodzaj złącza zależy od zacisków, z którymi je łączysz. Oto główne rodzaje złączy, które spotkasz:
Wtyki bananowe – To najpopularniejszy rodzaj złączy i najprostszy w użyciu. Wystarczy wsunąć je w zaciski i wszystko jest gotowe.
Złącza widełkowe – Te złącza z płaskimi końcówkami są również szybkie i wygodne w użyciu. Wystarczy wsunąć je u podstawy zacisków głośnikowych i dokręcić, aby pewnie je zamocować.
Gołe przewody – Jeśli nie możesz lub nie chcesz używać wtyków bananowych ani złączy widełkowych, możesz po prostu zdjąć izolację z końców kabli głośnikowych i podłączyć odsłonięty przewód. Gołe przewody są zazwyczaj stosowane w komponentach wyposażonych w zaciski sprężynowe.
GOLDEN BANANA PLUGS
Wysokiej jakości pozłacane wtyki bananowe zapewniające wysoką wydajność, z charakterystyczną obudową o strukturze drewna.
Czy warto jednak stosować połączenia z gołym przewodem? Teoretycznie mają one przewagę, ponieważ kabel łączy się bezpośrednio z zaciskiem, bez złącza 'po drodze'. W praktyce należy jednak uwzględnić możliwość przypadkowego zwarcia powodowanego przez odstające włókna przewodu oraz fakt, że gołe przewody, zwłaszcza miedziane, z czasem utleniają się, co wpływa na jakość połączenia.
Można temu zaradzić na kilka sposobów, między innymi stosując dłuższe kable głośnikowe i co około sześć miesięcy odcinając kilka centymetrów, aby usunąć utlenione, odsłonięte końcówki. Lepszym rozwiązaniem jest jednak zlecenie dostawcy przygotowania i zakończenia kabli poprzez zaciśnięcie, lutowanie lub – w kilku przypadkach – przyspawanie wtyków do końców przewodników. Zapewni to pewne i trwałe połączenie, które będzie niezawodnie służyć przez lata.
Jest to szczególnie ważne w przypadku bi-wiringu lub bi-ampingu głośników, po uprzednim usunięciu zworek z paneli zaciskowych, aby rozdzielić dwie sekcje zwrotnicy. Profesjonalnie przygotowane kable mogą być oznaczone jako 'HF+', 'LF-' i tak dalej, co znacznie ułatwia podłączanie. Dostępne są czterożyłowe kable głośnikowe przeznaczone właśnie do tego celu, dzięki czemu można zastosować bi-wiring lub bi-amping przy użyciu tylko jednego kabla poprowadzonego od systemu do głośnika, zachowując porządek i estetykę. Aby dowiedzieć się więcej o bi-ampingu, zapoznaj się z naszym przewodnikiem po bi-ampingu głośników.
Oto kilka sposobów, aby zapewnić pewne połączenia i ograniczyć utratę sygnału do minimum:
Dokręć zaciski głośników i wzmacniacza, następnie poruszaj kablem i dokręć je ponownie. Wykonaj to trzy razy i powtarzaj co sześć miesięcy użytkowania, ponieważ zaciski mogą z czasem się poluzować.
Co sześć miesięcy stosuj preparat do czyszczenia styków na wtykach i zaciskach głośnikowych.
POZŁACANE ZWORY BI-WIRE
Zapewnij solidne połączenie między zaciskami głośnikowymi dzięki tym wysokiej jakości pozłacanym złączom widełkowym.
Rozwiązywanie problemów z okablowaniem głośników
Zawsze podłączaj kable głośnikowe przy wyłączonym wzmacniaczu: obsługa kabli głośnikowych jest całkowicie bezpieczna, ale podczas podłączania ich do głośników zawsze istnieje ryzyko zetknięcia się wtyków, co może uruchomić układ zabezpieczający wzmacniacza lub przepalić wewnętrzne bezpieczniki.
Sprawdź wszystkie połączenia przed włączeniem wzmacniacza, szczególnie gdy stosujesz bardziej złożone konfiguracje bi-wire/bi-amp.
Jeśli wzmacniacz wyłącza się podczas odtwarzania muzyki, sprawdź, czy nie doszło do zwarcia spowodowanego zetknięciem się wtyków lub, w przypadku gołych przewodów, dotknięciem obudowy wzmacniacza przez odstające włókna przewodu.
Jeśli słyszysz trzaski lub zniekształcenia, szczególnie podczas głośnych fragmentów muzyki, sprawdź, czy połączenia nie są poluzowane. Wibracje tworzą dźwięk, ale mogą też poluzować połączenia.
Poznaj wysokiej jakości głośniki DALI
DALI oferuje szeroką gamę głośników – od kompaktowych głośników podstawkowych i głośników podłogowych po dyskretne rozwiązania głośnikowe do instalacji niestandardowych. Każdy głośnik DALI został zaprojektowany tak, aby zapewniać stabilną impedancję w całym zakresie częstotliwości i poziomów głośności, co oznacza, że nie musisz szukać egzotycznych rozwiązań kablowych, aby cieszyć się doskonałym brzmieniem hi-fi.